Z przyjemnością pragniemy poinformować, że od ponad miesiąca cztery grupy w ramach projektu Allerhand Advocacy: prawo w interesie publicznym analizują zagadnienia o istotnym znaczeniu dla prawa, praworządności oraz przejrzystości życia publicznego.

W skład pierwszej grupy koordynowanej przez apl.radc. Ariela Muchęwchodzą: Weronika Bryła, Justyna Doniec, Patryk Walczak, Sebastian Dybalski, Marcin Pietrzyk oraz Filip Bachowski.

Grupa koncentruje się na dwóch tematach. Pierwszy z nich jest opracowywany we współpracy z King’s College of London i dotyczy analizy przewidywanych konsekwencji referendum z 23 czerwca 2016 r. w sprawie członkostwa Wielkiej Brytanii w Unii Europejskiej. Decyzja o opuszczeniu UE, popularnie określana terminem „Brexit”, niesie za sobą poważne skutki również dla ponad 900 tys. polskich obywateli mieszkających obecnie na terytorium Zjednoczonego Królestwa. W związku z tym szczególny nacisk w ramach prac grupy zostanie położony na kwestię ochrony praw pracowniczych (worker’s rights) po wyjściu Wielkiej Brytanii z UE.

Drugi temat odnosi się do problematyki nadużycia osobowości prawnej w polskim prawie i rzeczywistości gospodarczej. Uczestnicy projektu zajmują się analizą praktyki niewłaściwego wykorzystywania instytucji osoby prawnej jako odrębnego od wspólników podmiotu. Z uwagi na przypadki posługiwania się konstrukcją spółki na niekorzyść jej bezpośrednich kontrahentów, celowe staje się podjęcie próby znalezienia mechanizmów korygujących przypadki, w których zastosowanie obecnych reguł prowadzić będzie do ewidentnie niesłusznych konsekwencji. W ramach prac grupy planowane jest zbadanie nie tylko polskiego orzecznictwa i doktryny, ale również regulacji prawnej tego problemu w prawie Stanów Zjednoczonych, Niemiec i Francji. Celem działań jest uwidocznienie wskazanego problemu w społeczeństwie, a następnie opisanie konkretnych rozwiązań problemu.

W skład grupy koordynowanej przez mec. Alicję Sobotę wchodzą: Adrianna Biernacka, Grzegorz Dziubak, Ireneusz Książek oraz Mateusz Sewera.

Ze względu na fakt, iż osoby starsze stanowią grupę szczególnie narażoną na wykorzystanie a istniejące instrumenty prawne, nie zawsze gwarantują takim osobom odpowiednią ochronę, uczestnicy projektu postawili sobie w związku z tym zagadnieniem dwa cele: stworzenie ulotki, informującej osoby starsze o ich prawach oraz przygotowanie raportu dotyczącego instytucji ubezwłasnowolnienia oraz możliwości jej przyszłego kształtu na podstawie analizy prawnoporównawczej.Analiza instytucji ubezwłasnowolnienia jest szczególnie istotna, ponieważ nie obejmuje ona swoimi przesłankami zwykłej nieporadności związanej z wiekiem, a ponadto, ma charakter stygmatyzujący. Osoby starsze często nie są świadome swoich praw, które mogą wykorzystać w przypadku oszustw lub innych niekorzystnych dla ich majątku zdarzeń. Powoduje to, że mamy moralny obowiązek podjęcia działań mających na celu zwrócenie uwagi społeczeństwa na to zagadnienie.

Drugie zagadnienie rozpatrywane przez grupę dotyczy niejasności i coraz większego rozbudowania umów kredytowych stanowiących problem zarówno dla konsumentów, jak i banków. Nie jest możliwe ominięcie wymogów dotyczących treści sformułowanych w przepisach unijnych implementowanych do porządku krajowego, jednakże istnieje możliwość uczynienia tych umów przystępnymi dla klienta. Celem grupy jest stworzenie modelowej umowy kredytu konsumenckiego, która będzie bardziej przejrzysta. W tym celu zespół dokona analizy dokumentów obecnych w obrocie oraz wykorzysta potencjał analityczny osób należących do grupy ekonomicznej, badając zrozumienie poszczególnych umów przez konsumentów.

Do grupy mec. Mariusza Purgała należą: Marta  Śledź, Natalia Szabatowska, Bartłomiej Kot, Mateusz Mazur, Jakub Kocjan oraz Jan Żerański. Przedmiotem pracy grupy są dwa tematy.

Pierwszym z nich jest  problem dostępności oraz ilości taksówek na lotniskach. Po przeanalizowaniu odpowiednich regulacji prawnych grupa ustaliła, że do prowadzenia działalności gospodarczej na terenie lotniska niezbędne jest uzyskanie zezwolenia wydawanego przez zarządcę portu lotniczego. Dlatego też,  na coraz większej ilości lotnisk wybierana jest jedna (lub kilka)  korporacji, które na zasadzie wyłączności świadczą usługi transportowe. Wprowadzenie konieczności wydawania zezwoleń miało zapobiec nadużyciom (zawyżanie cen, walki taksówkarzy starających się za wszelką cenę zdobyć klienta,  taksówkarze-oszuści nieposiadający licencji).

Czy cel został osiągnięty i regulacja jest efektywna? Na to pytanie stara się odpowiedzieć grupa. Ciężko znaleźć jakiekolwiek informacje o sformułowaniu kryteriów wyboru konkretnych korporacji przez zarządców lotnisk (brak wiadomości o przetargach, konkursach ofert itp.), zatem  w najbliższym czasie  grupa planuje zwrócić się do lotnisk o udzielenie informacji, w jaki sposób zawierano umowy.  Członkowie grupy zastanawiają się również, czy przydatne byłoby wprowadzenie regulacji, która ograniczałaby swobodę zarządców w wybieraniu podmiotów świadczących usługi przewozu osób (poprzez określenie jednolitej procedury).

Drugi problem, jakim zajmuje się grupa, dotyczy dzieci autystycznych oraz dzieci z zespołem Aspergera (a także innych dzieci, w stosunku do których wydano orzeczenie o niepełnosprawności).Każdej jednostce samorządu terytorialnego prowadzącej szkołę przyznawana jest  odpowiednia część oświatowej subwencji ogólnej (będącej jednym ze źródeł jej finansowania). Wysokość subwencji wyliczana jest na podstawie wytycznych wskazanych w rozporządzeniu. Zgodnie z nimi na każde dziecko uczące się przypada określona kwota. Jej wysokość nie jest jednak stała, może zmieniać się ze względu na różne kryteria. Przykładowo, jeśli w danej gminie czy powiecie uczą się dzieci, które z powodu choroby czy niepełnosprawności wymagają kształcenia specjalnego, wysokość dotacji przypadającej na takie dziecko drastycznie wzrasta. W przypadku dzieci chorych na autyzm jest to aż 9,5x więcej niż na „zdrowe” dziecko.  Jest to uzasadnione ich wzmożonymi potrzebami. Pieniądze nie trafiają jednak bezpośrednio do szkół, ale do budżetu jednostki samorządu terytorialnego. Przez długi czas brakowało  podstawy prawnej, która umożliwiłaby wymuszenie na samorządzie przekazania pieniędzy szkole i przeznaczenie tej kwoty na pomoc ciężko choremu dziecku. Doprowadzało to do sytuacji, w której rodzice nie otrzymywali wsparcia – ani materialnego, ani edukacyjnego.  Jednak zgodnie z rozporządzeniem wydanym w 2015 r. kwota przypadająca na dziecko, które cierpi na wyżej wymienione schorzenia, musi zostać przeznaczona na organizację kształcenia specjalnego.  Dyrektor szkoły może obecnie skutecznie żądać przekazania tych pieniędzy i  powinien je wykorzystać w celu wykonywania orzeczenia o niepełnosprawności (dziecko powinno otrzymać potrzebną opiekę, wsparcie i  pomoc materialną). Grupa skontaktowała się z przedstawicielami instytucji (stowarzyszeń i fundacji), które zajmowały się już omawianym  zagadnieniem, aby uzyskać informacje na temat efektów ich prac.  Członkowie grupy zamierzają  także porozmawiać bezpośrednio z rodzicami chorych dzieci oraz dyrektorami szkół, żeby przekonać się, czy problem nadal istnieje, a jeżeli tak, to na którym etapie pozyskiwania pomocy pojawiają się przeszkody. W dalszej perspektywie grupa planuje zorganizowanie akcji informacyjnej, mającej na celu uświadomienie dyrektorów i rodziców o przysługujących im uprawnieniach.

Do grupy finansowej koordynowanej przez dr Kingę Bauer należą: Nina Siemek, Dominika Rutowicz, Michał Janusz, Anna Mróz, Klaudia Nowakowska oraz Sabina Blok.

Zespół ekonomistów wspiera grupy prawne w tematach dotyczących „puchnących umów” oraz „taksówek na lotnisku”, ponadto grupa opracowuje zagadnienie dotyczące optymalizacji obciążeń podatkowych w małych przedsiębiorstwach.

Przedsiębiorcy często płacą wyższy podatek, niż to wynika z możliwości, jakie dają im przepisy prawa, ponieważ nie znają skutecznych i całkowicie legalnych sposobów obniżenia tego zobowiązania. Równocześnie należy podkreślić, że prawo nie nakazuje wyboru najwyższych możliwych obciążeń podatkowych dla danego rozwiązania, ani nie zabrania stosowania najniższych spośród dopuszczalnych przez prawo.

Celem projektu jest przede wszystkim zwrócenie uwagi małych przedsiębiorców na zagadnienia związane z optymalizacją podatkową, poprzez wskazanie istnienia możliwości działań związanych z wyborem najkorzystniejszych rozwiązań podatkowych. W rezultacie działań przeprowadzona zostanie kampania informacyjna, mająca za zadanie wspierać małych przedsiębiorców w ograniczeniu obciążeń podatkowych, w tych sferach, w których jest to całkowicie zgodne z prawem.

Pomimo koncentracji na jednym typie działalności gospodarczej oraz jednym rodzaju podatku, kampania informacyjna ma charakter uniwersalny. Jej zadaniem jest poniesienie świadomości dotyczącej istnienia legalnych możliwości wpływu na wysokość płaconych podatków przez przedsiębiorców we wszystkich branżach.